"HALT" TABİRİ: Gümüşhane tarihinin MÖ.3000 yıllarına kadar indiği ve Hititlerden öncesine dayandığı ileri sürülmektedir.Bu bölgedeki en açık hakimiyet Urartular zamanında kurulmuştur.Urartuların batı kanadını oluşturan halk Gümüşhane ve çevresine göç etmiş olup,bu insanlar Haldi adındaki büyük putlarına taparlardı.Nitekim bugün ;Trabzon'da ve Erzurum'da ,Gümüşhane taraflarında yaşayanlara Halt denilmektedar. 1320 (1904) tarihli Trabzon Vilâyeti Salnâmesinde (yıllık) şu cümle geçmektedir. "....Buralarca(Yani Trabzon havalisi) Halt tâbir olunan Gümüşhâne köyleri halkı.............;cümlesinden yola çıkarak eski dönemlerden beri bu tabirin kullanıldığını söylenebilir.O halde Urartuların baş tanrıları olan Haldi’ye izafeten buralarda yaşayan insanlara Halt denilir dememiz pek yanlış olmaz.
 

*Bizans İmparatoru Leo Isaurian zamanında, Bizans İmparatorluğu "theme" adı verilen yönetim birimlerine (bir anlamda eyalet) bölünmüştür. Karadeniz'in kıyısından Ordu -Giresun hattından başlayıp Gümüşhane ve Bayburt'u da kapsayan ve Çoruh Irmağı'nın doğu kıvrımını izleyip Rize'ye ulaşan bu yönetim birimine "CHALDİA" Theme'si adı veriliyordu. Bizans İmparatorluğu'nun 8.theması olan Chaldia'nın merkezi Trabzon olmuştu.  (Constantine Porphyrogenitus adlı Bizans Kronikçisi)
*Khaldia Theme'si 1204'ten sonra bir dizi karışıklıklar geçirdi. Çünkü aynı yıllarda İstanbul'da Bizans hakimiyeti yıkılmış İznik'te ve Trabzonda  yeni devletler bile kurulmuştu. Zigana dağlarında Khaldialılarla  Komnenos ailesinden bazı asilzadeler arasında mücadeleler yaşandı. Kommenoslar Trabzon'da yerleşip burayı imparatorluklarına başkent yaptılar. İki unsur arasındaki mücadeleler de Khaldialılar sıradağların arka yönünde kaldılar. Böylece Gümüşhane yönündeki  Khaldialılarla kıyıdaki asilzadeler arası savaşlar  günümüzde Trabzonluların Gümüşhanelilere Halt = Khald demelerinin kanağınını oluşturdu.

*Ioannes Kabazites: Khaldia dükü idi. Kalelerin yönetimini yapar ve haraç toplardı.
*Cyril Cabasica: Bu kişi de Khaldia dükü idi. En çok severek yaptığı iş Bayburt ( o zamanki adı Baiberd)'a giden yolculardan haraç almaktı.

Keçikale'de bulunan kıymetli bir tarihi eser. Üstteki küçük resimde ise Atena Pallas'ın Yunanistan'daki bir parktaki heykeli var. Bu heykel şimdi kimlerde veya nerededir bilen yok.